Jedną z najważniejszych cech budynku mającą olbrzymi wpływ zarówno na komfort jego użytkowania jak i koszty eksploatacji jest termoizolacja. Raz, a dobrze wykonana termoizolacja będzie spełniać swoje zadanie przez pokolenia. Termomodernizacja wiąże się zazwyczaj z relatywnie dużymi kosztami, dlatego warto wykonać tą część inwestycji najlepiej jak to możliwe. Inwestycja w termoizolacje przekłada się na zużycie paliwa (gaz, prąd, ekogroszek czy inne źródła w zależności od systemu grzewczego), a cena paliw maleć na pewno nie będzie.

Na początku powinniśmy wyraźnie zaznaczyć, że materiał konstrukcyjny, który stosujemy (pustaki ceramiczne, silikaty czy beton komórkowy) mają znikomy wpływ na energooszczędność budynku. Owszem w przypadku ściany jednowarstwowej, nie ocieplonej różnice mogą być znaczne. Jednak jeśli rozpatrujemy cały „system przegrody dwuwarstwowej” - materiał konstrukcyjny plus izolacja - to zdecydowanie ważniejszy od konstrukcyjnego jest materiał izolacyjny, jego grubość i współczynnik przenikalności cieplnej. Porównanie wartości przenikalności cieplnej przegrody posiadającej jednakową izolację, różniącej się jedynie materiałem konstrukcyjnym, wykazuje małe różnice wspomnianego parametru, co zostało zaprezentowane poniżej.

Wełna i styropian - podstawowe różnice
Większość inwestorów zastanawia się jaki materiał izolacyjny wybrać - wełnę czy styropian. Przyjrzyjmy się plusom i minusom obu rozwiązań.

Styropian
Styropian czyli polistyren ekspandowany jest lekkim materiałem izolacyjnym. Podstawowe zalety styropianu to jego cena, bardzo dobre współczynniki przenikania cieplnego, stałe właściwości fizykochemiczne, odporność na korozję biologiczną, łatwość stosowania, niska waga i wiele innych. Wady to wrażliwość na niektóre rozpuszczalniki i promienie UV. Styropian jest materiałem o klasie ognioodporności E co oznacza że jest to materiał samo gasnący.

Styropian nie starzeje się, nie butwieje, nie gnije i wbrew obiegowej opinii, nie zanika. Ponad 40 letnie badania prowadzone przez firmę BASF, nie wykazują zmian właściwości prawidłowo wykonanej izolacji styropianowej. Wszystkie przypadki utleniania, „znikania” styropianu itp. wynikają z błędów wykonawczych, zastosowania niewłaściwych klejów, izolacji przeciw wilgociowych i materiałów wykończeniowych, co skutkuje kontaktem par rozpuszczalników ze styropianem. Degradacja styropianu, który zmienia kolor i staje się kruchy i pylący, jest również spowodowana niewłaściwym postępowaniem z tym materiałem. Styropian źle bowiem znosi kontakt z promieniowaniem ultrafioletowym, jednak przy prawidłowo wykonanej i wykończonej elewacji materiał ten jest zabezpieczony przed kontaktem z promieniowaniem UV.

Wełna
Dzisiejsza wełna mineralna nie ma nic wspólnego z wełną szklaną używaną 20 lat temu. Nowoczesne wełny mineralne to wełny skalne uzyskane w procesie wytapiania skał bazaltowych. Jest to materiał cięższy niż styropian, o bardzo dobrych parametrach izolacyjnych: zarówno cieplnych jak i akustycznych. Wełna posiada najwyższą klasę ognioodporności A, co oznacza że jest to materiał całkowicie nie palny, nie przenosi ognia. Posiada dobrom odporność biologiczną i chemiczną. Większość dobrych jakościowo, dostępnych na rynku materiałów tego rodzaju, jest hydrofobowych, to znaczy same włókna nie chłoną wody.

Najczęściej przytaczaną różnicą pomiędzy styropianem a wełną mineralna, jest: możliwość dyfuzji pary wodnej przez te materiały. Styropian jest materiałem paroizolacyjnym, natomiast wełna paro przepuszczalnym. Różnica ta wpływa na możliwość „oddychania ścian”. Jednak w nowoczesnym budownictwie staramy się odprowadzić wilgoć poprzez wentylację i nie dopuścić jej do warstwy izolacji cieplnej, ponieważ zawilgocenie wpływa na pogorszenie parametrów izolacyjnych, oraz sprzyja rozwojowi grzybów i pleśni. Przy poprawnie działającej wentylacji niemal całkowita nadwyżka wilgoci, powinna zostać usunięta z budynku poprzez wentylację.

Ciepłe ściany
W nieocieplonym budynku do 70% kosztów eksploatacji stanowi koszt jego ogrzania. Około 30% ciepła uciekającego z nieocieplonego budynku to ciepło przenikające przez ściany. Grubość izolacji ma również wpływ na umiejscowienie punktu rosy, tj. miejsca, w którym skrapla się para wodna dyfundująca przez przegrodę. Znaczenie punktu rosy jest szczególnie istotne w przypadku stosowania ścian wielowarstwowych z pustkami powietrznymi oraz ścian dwuwarstwowych, ocieplanych styropianem. Należy tu zwrócić uwagę na to, by punkt rosy nie występował w materiale konstrukcyjnym ani na granicy izolacja - materiał konstrukcyjny. Jak zostało wspomniane we wstępie, każdorazowo należy się zastanowić jakie rozwiązania technologiczne zastosować. W celu oceny opłacalności danej inwestycji należy rozważyć jaką przenikalność termiczną przegrody uzyskamy przy użyciu różnych technologii, mieszcząc się w jednakowym budżecie.

Fundamenty
Często zaniedbywanym przy termoizolacji elementem budynku są fundamenty. Warto pamiętać o tym, że dom jest najczęściej osadzony stopień – dwa stopnie ponad gruntem, w związku z czym część fundamentu jest narażona na owiewanie przez zimne powietrze i w konsekwencji przemarzanie. Wychładzanie fundamentu ma bezpośredni wpływ na ucieczkę ciepła z budynku, co ma dość duże znaczenie przy ogrzewaniu podłogowym, szczególnie jeśli zaniedbamy izolację podłogi.

Izolacja Podłogi
Ważną kwestią, szczególnie jeśli w domu ma być zamontowane ogrzewanie podłogowe, jest izolacja posadzki. Temperatura ziemi pod budynkiem jest niższa niż temperatura wnętrza naszego domu, dlatego bez odpowiedniej izolacji termicznej podłogi, część energii zużytej na ogrzewanie będzie odbierana przez ziemię znajdującą się pod budynkiem. Dodatkowo warto zaznaczyć, że dobra izolacja podłogi zapewni wysoką sprawność podłogowej instalacji grzewczej, niezależnie od stosowanych okładzin podłogi (wykładziny, płytki, panele, czy deska podłogowa).

Ocieplenie stropu
Gorące powietrze jest lżejsze niż zimne, unosi się i zbiera pod sufitem. Dlatego bardzo ważna jest zarówno paroizolacja, jak i izolacja termiczna stropu. Izolacja termiczna stropu zapobiega zbędnemu ogrzewaniu strychu lub bezpośredniej ucieczce ciepła przez dach. Ważnym aspektem izolacji tej części budynku jest paroizolacja, która jest barierą dla ciepłego, zazwyczaj wilgotnego powietrza. W przypadku jej braku wilgotne powietrze przepływa przez izolację termiczną, która wtedy nie jest w stanie spełnić swego zadania. Co więcej wilgoć znajdująca się w powietrzu skrapla się wówczas na zimnych elementach znajdujących się powyżej izolacji.

Cieplejsze okna
Mówiąc o termoizolacji należy również pamiętać o oknach, które mogą stać się przysłowiową „piętą achillesową”. Wpływ nieszczelnych okien jest dla każdego oczywisty, jednak nie mniejsze, a często i większe znaczenie ma współczynnik przenikalności cieplnej okna jako całości. Okna są dużymi płaszczyznami stanowiącymi znaczny procent naszych ścian. Działają one niczym radiator nagrzewając się od środka i oddając ciepło na zewnątrz, dlatego tak ważny jest dobór odpowiednich okien. Przy budynkach z wysoką termoizolacją, warto rozważyć zakup okien trzyszybowych o najniższych współczynnikach przenikalności termicznej. Przy oknach trzyszybowych występują dwie przegrody wypełnione specjalną mieszanką gazów o obniżonym ciśnieniu. Zarówno każda szyba, jak i obie przestrzenie pomiędzy nimi są barierami utrudniającymi przenikanie ciepła. Warto tu także zwrócić uwagę na zastosowane profile, zarówno ze względu na ich przenikalność cieplną, jak i wpływ na bezawaryjne wieloletnie użytkowanie okna.

Podsumowując warto uzmysłowić sobie, że standardy i normy termoizolacyjne, jak każde inne zmieniają się z biegiem czasu. Dzisiejsze normy mogą nie spełniać standardów za 5-10 a co dopiero za 15 lat, co odbije się na przyszłej wartości Państwa nieruchomości. Dlatego należy rozważyć czy nie warto zainwestować w lepszą termoizolację, grubszy styropian lub wełnę czy cieplejsze okna. Zysk będzie odczuwalny natychmiast, w postaci niższych rachunków za ogrzewanie, a przy okazji można to traktować jak inwestycję na lata. Kupując samochód każdy zwraca uwagę na jego spalanie - z domami powinno być podobnie.